Следи го Антропол преку Google Европскиот енергетски пазар повторно се соочува со зголемен притисок поради ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток и стравувањата од нарушување на глобалното снабдување со течен природен гас (ЛНГ). Цената на природниот гас во Европа надмина 70 евра за мегават-час, додека гасните складишта во Европската Унија остануваат послабо пополнети од вообичаеното за овој период од годината.
Референтната цена на гасот Dutch TTF за испорака во октомври достигна 70,85 евра за мегават-час, според податоците на ICE. Растот на цените следува по новите воени судири меѓу САД и Иран и зголемените стравувања дека конфликтот би можел да го наруши извозот на ЛНГ од Персискиот Залив.
Дополнителен ризик претставува Ормускиот Теснец, низ кој вообичаено се одвива околу една петтина од светската трговија со течен природен гас. Секое посериозно нарушување на транспортот низ овој стратешки коридор би можело значително да влијае врз глобалниот пазар на енергенси.
Во исто време, складиштата за гас во ЕУ се пополнети 64,7 отсто, што е под историското ниво за овој период. Поради високите цени, во некои земји полнењето на резервите е забавено, што отвора прашања дали Холандија и Германија ќе успеат да ги достигнат планираните нивоа до 1 ноември.
Иако пониската пополнетост на складиштата не значи дека Европа нужно ќе остане без гас во текот на зимата, таа ја прави пазарната ситуација поранлива на нагли ценовни скокови и евентуални прекини во снабдувањето.
Особено загрижувачка е ситуацијата во Германија. Директорот на германското здружение за складирање гас „INES“, Себастијан Хајнерман, предупреди дека комбинацијата од недоволни резерви и исклучително студена зима би можела да создаде сериозни проблеми со задоволувањето на побарувачката.
Ризици се појавуваат и во Италија, каде што „QatarEnergy“ го продолжи прекинот на испораките на ЛНГ кон „Edison“ до почетокот на ноември поради војната. Компанијата, сепак, уверува дека обезбедува заменски количества за да се надомести прекинот.
Дополнителен притисок врз европскиот пазар може да создаде и конкуренцијата со азиските купувачи за ограничените количества ЛНГ. Според „Goldman Sachs“, доколку нарушувањата предизвикани од ситуацијата на Блискиот Исток продолжат, цената на природниот гас би можела да се приближи до 100 евра, па дури и да го надмине тоа ниво за мегават-час.
Сепак, евентуалниот раст на големопродажните цени нема веднаш целосно да се одрази врз сметките на домаќинствата. Според претходни проценки на „Oxford Economics“, во просек се потребни околу шест месеци за промените на големопродажните цени целосно да се пренесат врз потрошувачките цени, иако периодот значително се разликува од земја до земја.
