Алибаба во понеделникот го претстави својот нов модел на вештачка интелигенција, Qwen3.8-Max, со 2,4 трилиони параметри, најавувајќи дека наредната недела целосно ќе ги отвори неговите тежини за јавно преземање. Истовремено, шангајската компанија MiniMax го отвори кодот на својот нов мултимодален модел MiniMax H3.
Наспроти праксата на американските гиганти како OpenAI, Гугл и Антропик, кои сметаат дека сопствените модели треба да останат затворени, приватна сопственост достапна само преку скапи претплати, кинеските компании повторно покажуваат дека постои и алтернативен пат. Отворениот код им овозможува на развивачите ширум светот – без разлика дали се работи за поединец, мало претпријатие или истражувачки институт во земја од Глобалниот Југ – бесплатно да преземат, приспособат и користат врвна технологија, наместо да плаќаат рента на неколку корпорации во Силиконската Долина.
Разликата во цената зборува сама за себе: додека кинескиот „ДипСик“ наплатува само неколку центи за милион токени, американските модели чинат и по неколку долари за истата работа – цена што многу истражувачи, наставници и мали бизниси во посиромашните делови на светот едноставно не можат да си ја дозволат. Со отворањето на моделите, Алибаба и MiniMax директно ја поткопуваат монополската логика на западната Биг Тех, каде вештачката интелигенција се третира како приватна сопственост на неколкумина капиталисти, а не како јавно добро достапно за целото човештво.
Овој тренд на отворен код од Кина покажува дека технолошкиот развој не мора нужно да служи само на профитот на неколку акционери – тој може да биде и алатка за демократизација на знаењето и намалување на технолошкиот јаз меѓу богатите и сиромашните делови на светот.
