Повеќе од две децении откако Вашингтон започна интензивна кампања против Боливарската Република Венецуела, новообјавен документ на Централната разузнавачка агенција (ЦИА) покажува дека американската политика кон Каракас се темелела на сомневања, претпоставки и геополитички интереси, а не на цврсти докази.
Во документ насловен Резиме на одбрани разузнавачки извештаи 2004-2020 година за можностите за манипулација со електронското гласање во Венецуела, ЦИА признава дека со години собирала разузнавачки информации за наводните можности на венецуелските власти да манипулираат со електронското гласање.
Сепак, и покрај годините надзор и бројните разузнавачки извори, агенцијата, исто така, забележува дека не успеала да потврди дека навистина била извршена електронска изборна измама на претседателските избори во 2012 година.
Особено е значајно што во документот се наведува дека официјалната проценка на ЦИА останала дека победата на Уго Чавез можела да се објасни со многу поедноставни фактори – висок рејтинг на анкетите, зголемени владини трошоци пред изборите, отсуство на статистички неправилности и фактот дека опозицијата го признала поразот на изборите.
Сепак, токму наводите за можните врски на Смартматик со Венецуела послужија како основа за американските власти да извршат притисок врз компанијата да ги продаде своите акции во САД во 2007 година. Документот потврдува дека одлуката била мотивирана од проценка на потенцијална безбедносна закана, а не од докази дека изборниот систем бил компромитиран.
ЦИА постојано нагласуваше дека некои од информациите доаѓаат од ограничен број извори, дека некои анализи презентирале алтернативни сценарија и дека техничката можност за манипулација не претставува доказ дека таа всушност била извршена.
Со други зборови, документот потврдува дека американската разузнавачка заедница со години разгледува разни хипотези за наводните способности на Каракас, но не успеала да обезбеди дефинитивен доказ за систематска електронска изборна измама во Венецуела.
Ваквите заклучоци повторно го отвораат прашањето за тоа како разузнавачките проценки се користеле за политички цели. За време на владеењето на Уго Чавез, а потоа и на Николас Мадуро, Венецуела беше изложена на економски санкции, дипломатска изолација и континуирани обиди за меѓународна делегитимизација, при што обвинувањата за недемократската природа на изборниот процес претставуваа еден од клучните аргументи на западната политика.
Објавениот документ покажува дека, и покрај долгогодишниот интерес на ЦИА за оваа тема, линијата помеѓу претпоставките на разузнавањето и докажаните факти останала јасно повлечена. Дури и внатрешните проценки на американската разузнавачка заедница признаваат дека бројни обвинувања не можеле да се потврдат, додека официјалните анализи во некои случаи заклучиле дека достапните податоци не укажуваат на постоење на електронска изборна измама од големи размери.
За многу критичари на американската надворешна политика, ова претставува уште еден пример за тоа како проценките на разузнавањето и безбедносните наративи се користат како инструмент за притисок врз државите што водат независни политики и одбиваат да се усогласат со геополитичките интереси на Вашингтон.
