Еко-иницијативата обвинува за неактивност на надлежните и предупредува дека градот за кратко време изгубил повеќе значајни објекти
Граѓанската иницијатива Охрид SOS остро реагираше на ставовите на Управата за заштита на културното наследство во врска со неодамнешното рушење на куќата на улицата „Димитар Влахов“, оценувајќи дека институциите наместо да го заштитат културното наследство, меѓусебно ја префрлаат одговорноста додека Охрид неповратно ги губи своите архитектонски вредности.
Во соопштение со наслов „(Не)надлежни“, од Охрид SOS посочуваат дека Управата најпрво навела оти објектот се наоѓал во контактната зона на старото градско јадро на Охрид, а подоцна со дополнување на објавата констатирала дека куќата всушност била надвор од таа зона и затоа институцијата немала надлежност да постапува.
„Главниот акцент го дадоа на нашата ненадлежност, како неформална граѓанска иницијатива, за доставување предлози за воспоставување заштита на објекти кои треба да бидат културно наследство“, наведуваат од Охрид SOS.
Критики за пасивноста на институциите
Од иницијативата потсетуваат дека Управата како надлежна институција го посочила Заводот за заштита на спомениците на културата и Музеј – Охрид како орган што треба да ја следи состојбата на терен, но според нив таквото следење со години изостанува.
„Само на листата на културни добра пречкртани се 56 објекти на кои им престанала заштитата, најверојатно затоа што се срушени, несоодветно обновени или од други причини. Десетици објекти, и во и надвор од контактната зона на старото градско јадро, иако имаат основа да бидат заштитени, до денес не се“, стои во реакцијата.
Тие ја коментираат и изјавата на локалната институција дека објектот поседувал архитектонски вредности само на јужната фасада, како и дека не биле информирани за намерата за негово рушење и за изгледот на новопланираната градба.
„Барањето за итна заштита стигна пред продолжен викенд, а објектот беше срушен во неработен ден пред да реагираме. Наместо рушење, старата фасада можеше и требаше да се инкорпорира во новата градба, по примерот на европските градови“, цитираат од Охрид SOS дел од изјавата на надлежната установа.
Предупредувања уште пред една година
Од граѓанската иницијатива велат дека уште пред повеќе од една година алармирале за спорниот урбанистички план на потегот кај Маларична и за можноста да бидат урнати повеќе вредни објекти.
„Доколку ние не сме надлежни, тогаш оние што се надлежни имаа повеќе од доволно време да реагираат и да го стават овој објект под привремена заштита. Не веруваме дека не слушнале за намерите или за предложениот урбанистички план за овој опфат“, наведуваат тие.
Во реакцијата се потсетува и на случајот со ресторанот „Парк“, за кој, како што велат, навремено поднеле барање за привремена заштита, но институциите не презеле ништо.
„Иако имаа доволно време да реагираат, тоа не го сторија и за време на полициски час, во услови на пандемија, објектот беше срушен преку ноќ“, наведуваат од Охрид SOS.
„Колку уште наследство треба да се изгуби?“
Според иницијативата, Охрид за краток временски период изгубил повеќе објекти кои требало да бидат дел од неговото архитектонско и културно наследство.
„Што уште треба да се случи за надлежните да почнат да делуваат согласно своите ингеренции и целта за која се формирани овие институции? Зарем Охридскиот Регион и досега не изгуби доволно од своето архитектонско наследство?“, прашуваат од Охрид SOS.
Тие оценуваат дека наместо конкретна одговорност, јавноста добива „штури изјави“ и релативизирање на проблемот, додека, како што велат, исчезнуваат уникатни делови од колективната историја на Охрид.
