Сеќавање на убиените деца за време на НАТО-агресијата

За време на 78-дневната агресија на НАТО врз тогашна Југославија, беа убиени повеќе од 2000 луѓе, меѓу кои и 126 деца. Последиците од бомбардирањата, како колективна траума се чувствуваат и денес.

Во периодот од 24 март до 10 јуни 1999 година, НАТО уби 246 деца од сите националности, додека стотици други беа сериозно повредени. На 23 март 1999 година, тогашниот премиер на Сојузна Република Југославија, Момир Булатовиќ, преку телевизиско обраќање го извести народот за непосредната закана од војна. Со тоа беше прогласена војна која стана пример за идните империјалистички конфликти во 21 век.

Војната беше нетипична од самиот почеток: никогаш не беше официјално објавена, мотивот никогаш не беше јавно соопштен, а цивилните жртви беа нарекувани „колатерална штета“, додека медиумите во агресорските земји ги изедначуваа жртвите со сторителите. Најпопуларното оружје не беа бомбите, туку медиумите.

На 24 март 1999 година, беа фрлени првите бомби на НАТО, предводени од Хавиер Солана, поранешен шпански социјалист, заедно со Тони Блер, британски лабурист, и германскиот социјалист Герхард Шредер. Симбол на оваа агресија е тригодишната Милица Ракиќ од Батајница, убиена на 17 април 1999 година. Шрапнелите ја погодиле нејзината мала бања, а нејзиниот татко ја однел во болница каде само беше констатирана смртта.

Во текот на агресијата, бројни семејства беа целосно уништени. Од 27 до 30 април, Сурдулица беше бомбардирана: 33 загинати, десетици повредени. Во куќата на улицата „Дринска 16 дивизија“ загинаа Стаменка (66), Александар (37), Весна (37), Милјана (15), Владимир Милиќ (12), Миомир Миловановиќ (17), како и соседите Драган Ивановиќ (37), Станиша Ѓорѓевиќ (32) и Станица Рашиќ (48).

На 27 мај, семејството Павловиќ доживеа непоправлива трагедија: осумгодишниот Стефан и петгодишната Дајана загинаа во урнатините на својот дом во Раља. Родителите не успеаја да ги спасат, а таткото Владимир подлегна на повредите неколку дена подоцна.

Трагедиите продолжија низ целата држава: 12 април – воз кај Алексинац беше гранатиран, загинаа над дваесет луѓе, меѓу кои и шестгодишниот Бранимир Станијановиќ; 11 април – бебето Бојана Тосовиќ (11 месеци) загина во Мердар; 14 април – бегалски центар кај Ѓаковица беше нападнат, загинаа 11 цивили, меѓу нив Марко Ивановиќ (4), Иван Иванчевиќ (7) и Предраг Илмиќ (13).

На 24 април, авијациска кластер-бомба уби пет момчиња во Догановиќ: Едон (3), Фисник (9), Осман (13), Бурим (14) и Ваљдет Коџа (15). Во текот на целата агресија, многу семејства, мали деца и бремени жени ја загубија својата иднина.

Меѓу најмладите жртви беа и неродени деца: Љиљана Спасиќ (26), Ана Марковиќ (26) и Ѓула Зулфури (22) загинаа додека бремени.

Секое име, секое дете, секоја трагедија е потсетник за ужасот што го донесе агресијата, и за трајното влијание врз семејствата и целото општество.