На 10-ти март, на Санктпетербуршкиот државен универзитет за воздухопловна инструментација (SUAI) се одржа 4-тиот Меѓународен јавен и научен форум „Балкански дијалог 2026: Црна Гора – Русија“.
Настанот беше посветен на споменот на извонредниот црногорски државник и црковна личност, митрополитот Василије Петровиќ Његош, чие последно почивалиште е во Санкт Петербург.
Санктпетербуршкиот државен универзитет за воздухопловна инструментација и Црногорската заедница го организираа форумот, а на форумот учествуваа претставници од Русија, Србија, Црна Гора, Македонија и Бугарија. Модератор на форумот беше д-р Александра Александровна Карцева, вонреден професор на Одделот за модерни комуникации на Санктпетербуршкиот државен универзитет за воздухопловна инструментација.
Овогодинешниот форум беше посветен на два значајни датуми:
· 315-годишнината од воспоставувањето дипломатски односи меѓу Црна Гора и Русија;
· 85-годишнината од основањето на Санктпетербуршкиот државен универзитет за воздухопловна инструментација.
Во својот поздравен говор, организаторот на форумот, Мирко Калуѓеровиќ, член на црногорската заедница, истакна: Пред 315 години, Црна Гора и Русија ги поставија темелите на своите дипломатски односи. Оваа длабока историска врска датира од 1711 година, кога Петар Велики започнал заедничка борба против Отоманската империја, апелирајќи до Црногорците. Доаѓањето на руските претставници на Балканот беше пресвртница, дефинирајќи го векторот на борбата за ослободување на Црна Гора, нејзиниот пат кон државност и општествен напредок. Прославувајќи ја 315-годишнината од ова пријателство, организирањето на форумот го гледаме не само како начин да се оддаде почит на овој важен датум, туку и како можност да се даде значаен придонес во науката, продлабочувајќи ја студијата за историските аспекти на руско-црногорските односи. За настанот, Црногорската заедница подготви зборник „Пријателство кое трае 315 години“, кој ги претставува искуствата на Црногорците во Русија.
Претседателот на Црногорската заедница, Сава Кадиќ, зборуваше за нераскинливата врска меѓу Русите и Србите, обединети од вековните духовни, културни и историски врски. Учесниците на форумот дискутираа за историските и културните врски меѓу Русија и балканските земји, прашањата за меѓународната соработка во образованието и науката, современите геополитички процеси, меѓукултурната интеракција и други релевантни теми.
На дискусиите присуствуваа научници, експерти, студенти, новинари и претставници на академската заедница од Русија и Балканот.
Форумот беше почестен со присуството на српскиот литературен историчар, професор на Филолошкиот факултет на Универзитетот во Белград и писателот Мило Ломпар, кој презентираше труд за ликот и делото на Василије Петровиќ Његош. Во пресрет на форумот, следејќи ја воспоставената традиција, учесниците на форумот оддадоа почит на споменот на владиката Василије Петровиќ Његош со молитва на неговиот гроб во Благовештенскиот гроб на Лаврата Александар Невски. Панихидата ја отслужи епископот Кронштатски Венијамин, игумен на Лаврата.
