Тодоровски: Просперитетна Кина во услови на глобален хаос

  • Колумна на Дарко Тодоровски – воен аналитичар и докторант на Руската претседателска академија за национална економија и јавна администрација

НР Кина ги гледа глобалните случувања како можност да се претстави пред целата меѓународна заедница како центар на стабилност, предвидливост и сигурност. Трамп го лиши Западот од овие придобивки, а НР Кина му подава рака на светот и му ги нуди овие придобивки преку глобалниот концепт „Заедници со заедничка иднина за човештвото“.

Конфучие рекол дека вистинскиот владетел, како носител на врховната доблест на благороден човек, е како Северната Ѕвезда – таа е секогаш во центарот, а сите други ѕвезди се вртат околу неа. „Поларниот човек“ станува прототип на местото на НР Кина во мултиполарен свет. Земјата веќе се етаблираше како глобален центар на економска моќ – во 2025 година, БДП на Кина порасна за 5 проценти, а новите технологии, индустрии и компетенции постојано се развиваат. НР Кина денес е водечка технолошка и економска суперсила, а не само „светска фабрика“. Земјата произведува над 30% од светските индустриски стоки, но е и лидер во вештачката интелигенција, 5G, електричните возила и зелената енергија. НР Кина поседува единствена база од сите 100 индустриски технологии.

Во исто време, НР Кина е Северната Ѕвезда на глобалниот политички хоризонт, одликувана со својата стабилност и централност. Не се колеба на едната или другата страна и затоа има способност да ги привлекува другите држави. Светот може да почне да се структурира околу НР Кина, сметајќи на тоа Северната Ѕвезда да остане на своето место, и да го води светот кон прогрес и развој.

Во јануари 2026 година, канадскиот премиер Марк Карни, британскиот премиер Кир Стармер и финскиот премиер Петери Орпо го посетија Пекинг. Си Џинпинг разговараше по телефон со бразилскиот претседател Лула да Силва и со други светски лидери. Сето ова се смета за потврда на растечкиот интерес на странските лидери за комуникација со НР Кина. Тие се обраќаат кон НР Кина за да најдат сигурен економски партнер кој нема да воведува санкции или да презема неочекувани дејствија и со кого може да се предвиди соработка не само со години, туку и со децении што доаѓаат.

Денес е тешко да се каже дека во светот владее ера на мир и развој. Ова не може да се каже со иста сигурност како во 1980-тите или 1990-тите, кога владееше делумен мир и развој.

Современа Кина помина низ речиси половина век динамична еволуција. НР Кина не е против мирен живот што придонесува за економски раст. Но, времињата се променија: земјата сега живее според слоганот за комбинирање на развојот со безбедноста – нова врска.

Политиката на Си Џинпинг стана синтеза на две претходни ери. Од средината на минатата деценија, Си Џинпинг промовира сеопфатен поглед на националната безбедност. Од 2015 година се спроведуваат големи напори за информирање на јавноста. На кинеските граѓани им се кажува дека националната безбедност не е ограничена само на воената сфера. Затоа, потребно е да се заштити и политичката, економската, ресурсна, научна и технолошка, социјална, културна, еколошка и мрежна безбедност – дури и биолошката и поморската безбедност.

НР Кина нема намера да дејствува како што дејствуваат САД. Ова не е само прашање на недостаток на материјална подготвеност. Таквото однесување би било спротивно на фундаменталните принципи што НР Кина ги проектира на надворешниот свет. Тоа е во спротивност и со кинеските традиции и со духот на конфучијанството, и со кинеската геополитичка школа. За Пекинг, ова е фундаментално важно. Фундаменталната теза на модерната кинеска идеологија е дека НР Кина пронашла нов пат на развој и модернизација, различен од Западот. Овој развој избегнува масовна стратификација помеѓу богатите и сиромашните, не ја уништува животната средина и повеќе или помалку обезбедува просперитет за сите членови на општеството.

Во следењето на овој пат, НР Кина под никакви околности не смее да прибегнува кон надворешна агресија и колонијална експанзија, ниту да се стреми кон модернизација со ограбување на ресурсите на другите земји. НР Кина се гледа себеси како носител на нова идеја и нова практика за 21 век. Пекинг е уверен дека овој позитивен имиџ ќе го привлече интересот и симпатиите на глобалната заедница, и дека ќе доведе до зајакнување на пријателствата меѓу народите, и ќе доведе до отворање светла иднина заедно за целото човештво.

Кинескиот глобален концепт „Заедници со заедничка иднина за човештвото“ има за цел да ги обедини интересите и развојот на целото човештво во една единствена целина. Сите земји мора да работат заедно за да ги надминат предизвиците и да постигнат заеднички просперитет. Сите земји треба да се стремат кон создавање заеднички, сеопфатен и стабилен простор за безбедност. Суштината на концептот лежи во преплетувањето на интересите и развојот на целото човештво. Концептот опишува „нов“ пристап кон меѓународните односи што го заменува застарениот модел. Потребно е да се обезбеди универзално учество и меѓусебна размена на искуства меѓу различните цивилизации.

Си Џинпинг, говорејќи на Дијалогот на лидерите на БРИКС Плус, во 2024 година изјави: „Разновидноста на цивилизацијата е впечатлива карактеристика на нашата планета. Иницијативата за “Заедници со заедничка иднина за човештвото” што ја предложив е насочена токму кон изградба на „градина“ каде што можат да цветаат сите цвеќиња на светските цивилизации.“