- Пишува Мајкл Паренти
Во 1999 година, американскиот државен безбедносен апарат – кој низ целиот свет беше вмешан во субверзии, саботажи, тероризам, тортура, трговија со дрога и смртни ескадрони – започна 78-дневни непрекинати воздушни напади врз Југославија, фрлајќи 20.000 тони бомби и убивајќи илјадници жени, деца и мажи. Сето тоа беше направено, наводно, од хуманитарна загриженост за Албанците во Косово. Или барем така ни беше кажано да веруваме.
Во период од неколку месеци, претседателот Клинтон бомбардираше четири земји: Судан, Авганистан, Ирак (повеќепати) и масовно – Југославија. Во исто време, САД беа вклучени во посреднички војни во Ангола, Мексико (Чијапас), Колумбија, Источен Тимор и на многу други места. Американските сили се распоредени на сите континенти и океани, со околу 300 големи прекуокеански бази – сето тоа во име на мирот, демократијата, националната безбедност и хуманитаризмот.
Додека беа подготвени да ја бомбардираат Југославија за наводно угнетеното малцинство во Косово, американските лидери не презедоа ништо против Чешка поради малтретирањето на Ромите, ниту против Британија за угнетувањето на католичкото малцинство во Северна Ирска, ниту против Хуту-милициите за масакрот над половина милион Тутси во Руанда – да не ги спомнуваме Французите кои беа соучесници во тој геноцид.
Не размислуваа ниту за „хуманитарни бомбардирања“ против Турција поради злосторствата врз Курдите, ниту против Индонезија, чии генерали убија над 200.000 жители на Источен Тимор, ниту против Гватемала, каде што војската систематски истреби десетици илјади мајански селани. Во овие случаи, американските лидери не само што ги толерираа злосторствата, туку и активно соработуваа со извршителите – кои обично беа верни сојузници, посветени на интересите на Вашингтон и корпорациите од Fortune 500.
Тогаш, зошто САД извршија толку немилосрден и убиствен напад врз Југославија?
Третосветизација на Југославија
Југославија беше изградена врз идејата дека Јужните Словени нема да останат слаби и поделени народи, лесен плен за странски империјалистички интереси. Заедно тие можеа да создадат силна држава со сопствен економски развој.
По Втората светска војна, социјалистичка Југославија стана стабилна и економски успешна држава. Помеѓу 1960 и 1980 година, таа имаше една од највисоките стапки на раст: пристоен животен стандард, бесплатно здравство и образование, загарантирано право на работа, платен месечен одмор, писменост над 90 проценти и животен век од 72 години.
Обезбедуваше евтин јавен превоз, домување и комунални услуги, со економија која главно беше јавно сопствена и непрофитна. Тоа не беше тип на држава што глобалниот капитализам би ја толерирал. Сепак, Југославија опстана 45 години бидејќи се сметаше за неутрален тампон меѓу НАТО и Варшавскиот пакт.
Распарчувањето на Југославија беше дел од координирана политика на САД и западните сили од 1989 година. Целта беше да се претвори во регион од Третиот свет – збир од слаби десничарски државички со уништена економија, достапни за експлоатација од мултинационалните корпорации, со евтина работна сила и уништена индустрија.
Подели па владеј
Една од најголемите измами, пишува Џоан Филипс, е тоа што „оние кои се најодговорни за крвопролевањето во Југославија – не Србите, Хрватите или Муслиманите, туку западните сили – се претставуваат како спасители“.
Во Хрватска, Западот го поддржа Франјо Туѓман, кој релативизираше холокауст и рехабилитираше усташки симболи. Под негова власт беа протерани над половина милион Срби.
Во Босна, САД го поддржаа Алија Изетбеговиќ, а земјата беше ставена под протекторат на НАТО и ММФ.
Во Косово, Вашингтон ја поддржа ОВК – организација која претходно ја сметаше за терористичка – и која беше поврзана со трговија со дрога и етничко чистење на неалбанското население.
Демонизација на Србите
Пропагандната кампања за демонизација на Србите служеше за оправдување на западната политика. Србите беа претставени како единствени виновници, додека злосторствата на другите страни беа минимизирани или игнорирани.
Приказните за масовни гробници, стотици илјади убиени и систематски силувања најчесто останаа без докази, но сепак беа користени за оправдување на НАТО-бомбардирањето.
Рационално уништување
Иако многумина веруваа дека НАТО „мора да направи нешто“, бомбардирањето не беше глупаво – туку неморално и стратешки пресметано.
Југославија беше претворена во сиромашна, приватизирана, деиндустријализирана и колонијално зависна земја, неспособна да се обнови.
Уништувањето на фабриките, инфраструктурата, медиумите и јавните служби ја отвори вратата за целосна доминација на западниот капитал.
Бомбардирањето предизвика и катастрофални еколошки последици: загадување со осиромашен ураниум, токсични хемикалии, загадени реки и зголемен ризик од канцерогени заболувања.
Заклучок
НАТО ја уништи Југославија во име на „хуманитарна интервенција“, оставајќи зад себе разурната земја, економски колапс, сиромаштија и трајни еколошки штети.
Како што заклучува Паренти, уништувањето на Југославија беше рационален, свесен и пресметан чин во служба на глобалниот капитализам и американската геополитичка доминација.
Преведено од Мајкл Паренти Орг
