Отворен музеј во Катар посветен на МФ Хусеин нарекуван „индискиот Пикасо“

Минатиот месец, Катар отвори нов музеј, Lawh Wa Qalam, посветен на животот и делото на Хусеин, кое траеше повеќе од шест децении.

Макбул Фида Хусеин е легендарен уметник – вистински мајстор чии уметнички дела ги надминуваат границите и поврзуваат култури, истории и идентитети.

Новиот музеј, сместен во пространиот Образовен Град во Доха, ги претставува последните дела на славниот уметник, вклучувајќи фотографија, филмови и поезија.

Најмалку 35 слики, кои биле завршени како дел од неговата серија „Арапска цивилизација“ пред Хусеин да почине во 2011 година, се изложени во музејот.

Меѓу нив е и „Битката кај Бедр“, за која Хусеин користел калиграфија и арапско писмо, и ги споил со својот смел модерен стил за да го долови значењето на раната исламска воена победа. „Арапска астрономија“, друга слика, им оддава почит на научниците кои го мапирале небото.

„Seeroo fi al ardh“ (што на арапски значи „патување низ земјата“,) е мултимедијална уметничка инсталација што се отвори во 2019 година, а сега е дел од музејот. Инсталацијата го прикажува патувањето на човечката цивилизација низ призмата на арапскиот регион.

Распространет на 290 квадратни метри, во музејот се изложени и неговите лични предмети, вклучувајќи ги и индиските пасоши од кои се откажа во 2010 година. Архитектурата на музејот е инспирирана од скицата на Хусеин наречена „Лавх ва Калам“. Повеќекратните влијанија што го инспирирале Хусеин се одразуваат во дизајнот на зградата.

Додека Хусеин се преселил во Доха, тој одамна го обезбедил своето место како една од најголемите светски личности – и како громобран за критиките од хиндуистичката крајна десница во Индија.

Во текот на 20 век, неговите слики ги соборуваа рекордите на аукции, а неговите дела беа претставени на меѓународни изложби, вклучувајќи го и Биеналето во Сао Паоло во Бразил во 1971 година, заедно со легендарниот шпански сликар Пабло Пикасо.

Хусеин беше разновиден уметник кој работеше низ повеќе медиуми: филмови, фотографија, таписерија и поезија.

Тој направи експериментален филм, „Низ очите на еден сликар“, во 1967 година, кој ја освои Златната мечка на Берлинскиот меѓународен филмски фестивал. Тој исто така ги режираше „Менакси: Приказна за три града“ и „Гај Гамини“, во кои глуми неговата муза, боливудската ѕвезда Мадури Диксит.

Со децении, Хусеин беше популарна јавна личност сакана од печатот, достигнувајќи статус на позната личност со својот идиосинкратичен стил – одејќи бос.

Во 1930-тите, младиот Макбул Фида Хусеин, едвај во своите 20-ти години, пристигнал во индиската финансиска престолнина Мумбај, тогаш познат како Бомбај. Неговиот сон бил да снима филмови. Но, борејќи се да преживее во градот, тој почнал да слика билборди за новата боливудска филмска индустрија.

Една деценија подоцна, додека новонезависната Индија се зацврстуваше, Хусеин стана дел од група уметници кои ги поставија темелите на модерната уметност во земјата. Во годините што следеа, тој стана еден од најпознатите и меѓународно признати индиски модерни уметници на 20 век, честопати нарекуван „индискиот Пикасо“.

Но, и покрај глобалната слава и бројните награди – на меѓународно ниво и дома во Индија – Хусеин се најде цел на координирана кампања на омраза од страна на растечкото хиндуистичко движење кое започна во 1990-тите, принудувајќи го да избега.

До средината на 1990-тите, портретот на голи хиндуистички божества од страна на Хусеин, некои од нив насликани во 1970-тите, предизвика контроверзии. Тој беше обвинет за светогрдие и навредување на хиндуистичките чувства.

Против уметникот беа поднесени повеќе кривични пријави од полицијата откако списанието „Вичар Миманса“ ја објави неговата слика на која е прикажано голо хиндуистичко божество Сарасвати во 1996 година. Осум години подоцна, слика од Барат Мата (Мајка Индија) како гола жена донесе нов бран тужби. Тој се извини, но тоа не го спречи бранот од омраза и судски случаи.

Стотици полициски пријави биле поднесени низ целата земја, со издадени налози за апсење, а неговата куќа во Мумбаи била ограбена во 1998 година. Неговите изложби биле вандализирани во Индија и во странство, принудувајќи го Хусеин, во своите 80-ти години, да ја напушти Индија во 2006 година за безбедност.

Во 2008 година, Врховниот суд на Индија ги поништи случаите против Хусеин, велејќи дека сликата „Бхарат Мата“ е уметничко дело. Индија има традиција на графичка сексуална иконографија во храмовите, им потсети врховниот суд на подносителите на барањето.

Сепак, Хусеин не се чувствуваше безбедно да се врати во Индија, каде што антимуслиманската реторика беше во пораст. Тој починал во 2011 година во Лондон на 95-годишна возраст.

Сега, речиси две децении откако отиде во егзил и 14 години откако почина во Лондон, иконските дела на Хусеин најдоа постојан дом во Доха, главниот град на Катар, кој во 2010 година му понуди државјанство на уметникот.