Организаторите на Изборот за песна на Евровизија следната година објавија дека му дозволуваат на Израел да се натпреварува. Ова предизвика брзи најави за повлекување од неколку европски земји кои ја критикуваат израелската офанзива во Газа.
Израел доби зелено светло да се натпреварува на Изборот за песна на Евровизија следната година, поради повиците за исклучување на земјата поради војната во Газа и наводите дека гласањето на овогодинешниот натпревар било манипулирано во корист на израелскиот натпреварувач.
На генералното собрание на Европската радиодифузна унија (ЕБУ), која го организира натпреварот, „големо мнозинство од членовите се согласија дека нема потреба од дополнително гласање за учество и дека Изборот за песна на Евровизија 2026 треба да продолжи според планираното, со дополнителни заштитни мерки“, велат од организацијата.
Навистина, наместо гласање за учеството на Израел, членовите од 37 земји беа замолени да гласаат на тајно гласање за тоа дали се задоволни со новите правила објавени минатиот месец. За измените гласаа 65 отсто од делегатите, против 23 отсто, а воздржани 10 отсто.
Оние кои се залагаат за промените вклучуваат радиодифузери од Норвешка, Шведска, Финска и Данска, кои сите рекоа дека ќе продолжат да го поддржуваат натпреварот за песна.
Роланд Вајсман, генерален директор на ORF, рече дека натпреварот „е натпревар за радиодифузери, а не за влади“ и дека тој лично се залагал за учество на Израел.
Сепак, одлуката да се задржи Израел во составот за следната година доведе четири земји засега да се повлечат од Евровизија 2026 година.
Ирска, Холандија, Словенија и Шпанија ќе ја бојкотираат Евровизија следната година. Радиодифузерите на земјите веднаш издадоа соопштенија во кои велат дека нема да учествуваат на натпреварот во 2026 година по вчерашната седница на генералното собрание на ЕБУ.
Словенечкиот радиодифузер RTVSLO рече дека учеството „би било во спротивност со нејзините вредности на мир, еднаквост и почит“ и дека се повлекува од натпреварот „во име на 20.000 деца кои загинале во Газа“.
Во своето обраќање до членовите пред одлуката, Наталија Горшчак, претседателка на одборот на РТВСЛО, рече: „Трета година по ред, јавноста бара да кажеме не на учеството на која било земја што напаѓа друга земја. Мораме да ги следиме европските стандарди за мир и разбирање. Евровизија од самиот почеток беше место за радост и среќа, изведувачите и публиката требаше да остане на таков начин.
Ирскиот радиодифузер RTÉ одговори на одлуката велејќи: „RTÉ чувствува дека учеството на Ирска останува несовесно со оглед на ужасната загуба на животи во Газа и хуманитарната криза таму, која продолжува да ги загрозува животите на толку многу цивили“.
Шпанската телевизија RTVE соопшти дека нема да го емитува натпреварот или полуфиналето и го критикуваше процесот на донесување одлуки како „недоволен“. Тие рекоа дека одлуката на ЕБУ „ја зголемува недовербата на РТВЕ кон организацијата на фестивалот и го потврдува политичкиот притисок околу него“.
Бојкотот беше поддржан од министерот за култура на земјата, Ернест Уртасун, кој рече дека е „горд на RTVE што ги става човековите права пред секој економски интерес“.
Тоа ќе биде првпат Шпанија да се оддалечи од натпреварот од 1961 година и неговото отсуство ќе има најголем ефект за Евровизија, бидејќи Шпанија е една од „Големите пет“ радиодифузери – група која најмногу придонесува за организирање на натпреварот, во кој се вклучени и Франција, Германија, Италија и Велика Британија.
Некои радиодифузери допрва треба да дадат изјави по вчерашната пресуда. Исландскиот RÚV, кој претходно се согласи на предлогот да препорача Израел да биде протеран, рече дека нема да донесе конечна одлука за своето учество до следната недела.
Останува да се види дали другите радиодифузери ќе се приклучат на бојкотот на Шпанија, Холандија, Ирска и Словенија на Евровизија 2026. Членовите имаат рок до средината на декември да го потврдат своето учество следната година, а конечниот список ќе биде објавен до Божиќ.
Едно е сигурно – по две поделени натпреварувања поради учеството на Израел, 2026 година ќе биде многу напната година за Евровизија и постои многу реален ризик дека бројот на гледаност ќе се намали кога е во прашање шоуто. Земјите кои бојкотираат нема да испратат музички чин на натпреварот следната година и нема да го емитуваат, така што ќе ја намали гледаноста на натпревар кој обично привлекува повеќе од 150 милиони гледачи на глобално ниво.
Натпреварот се гордее со одржувањето на политичката неутралност, позиционирајќи се себеси како славна музика наместо политика. Сепак, ЕБУ ја забрани Русија во 2022 година, само неколку дена по инвазијата на Украина. Зошто Израел треба да биде поинаков?
Натпреварот следната година, кој ќе биде 70. Евровизија, треба да се одржи во Виена, Австрија, од 12 до 16 мај.
