Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) издаде препораки и предлози за итни мерки за справување со отпадот во Скопје, поради актуелната состојба со несоодветно одлагање и диви депонии. Иако епидемиолошката состојба во главниот град е стабилна, експертите предупредуваат дека неправилното ракување со отпадот може да создаде здравствени ризици.
Директорката на ИЈЗ, Марија Андоновска, информираше дека Институтот изготвил стручно мислење кое е предадено до надлежните институции. Препораките се дел од интеринституционалната работна група за справување со отпадот, составена од ИЈЗ, МВР Скопје, Државниот комунален инспекторат, Државниот инспекторат за животна средина и ДСЗУ.
Епидемиологот Драган Кучински истакна дека за граѓаните најважни се мерките за лична и колективна хигиена:
- често миење и дезинфекција на рацете,
- користење ракавици при одлагање на отпадот,
- строго почитување на местата предвидени за одлагање, како што се контејнерите,
- избегнување на нелегални депонии,
- затворање на капаците на контејнерите,
- избегнување директен контакт со отпад и исцедок.
Кучински апелираше граѓаните да се вклучат во правилно управување со отпадот, како и да се поттикнува селекција на органски и неоргански отпад во домаќинствата.
За институциите и професионално изложените на ризик лица, Кучински истакна дека е неопходна заштита на работниците кои го собираат отпадот:
- користење на лична заштитна опрема,
- редовна вакцинација (особено против хепатит А и Б),
- итно собирање на насобраниот отпад,
- дезинфекција, дезинсекција и дератизација на критични локации,
- редовно празнење на контејнерите, најмалку еднаш дневно во густо населените места.
Проф. д-р Мирјана Димовска нагласи дека целта на препораките е заштита на јавното здравје, со посебен фокус на ранливите групи: деца, болни лица и бремени жени. Таа апелира до институциите да ги почитуваат законските обврски и да спречат поставување контејнери во близина на здравствени установи, училишта и други објекти со високи хигиенски стандарди.
Димовска ја истакна потребата од:
- поставување дезинфекциони бариери пред домовите,
- примарна селекција на отпадот во домаќинствата,
- интегрирано управување со отпадот со јасно дефинирани обврски за комуналните претпријатија.
Органскиот и неорганскиот отпад не смеат да се мешаат, бидејќи мешавината создава исцедок кој е потенцијален извор на зарази.
ИЈЗ апелира до сите граѓани за совесно одлагање на отпадот, редовно миење на рацете, користење маски и ракавици при контакт со отпадот, како и активно учество во системот за селекција и рециклирање. Институтот нагласува дека решението за отпадот е мултидисциплинарно и бара колективна одговорност, како од државните институции, така и од секој поединец.
