Следи го Антропол преку Google - Колумна на Стефан Митевски
Пробиштип е град со традиција, труд и вредни луѓе. Но денес, сè почесто го споменуваат не поради развој, туку поради загадување, јаловишта и труење.
Овој град станува симбол на тоа како државата може да ја жртвува една заедница за интересите на неколку компании и политички спонзори.
Затоа мора гласно да кажеме: овде не станува збор за политика – станува збор за опстанок.
Јаловиштето – тивка, но постојана закана
Старото јаловиште во Пробиштип е еден од најголемите еколошки проблеми во Македонија. Илјадници тони отпадна руда со олово, цинк, кадмиум и други тешки метали со децении се наталожени без соодветна заштита.
Секој посилен ветер ја крева прашината од депонијата и ја носи над градот. Тоа што го дишеме не е прав – тоа е отров, кој полека ни ги разјадува белите дробови и го загадува земјоделското земјиште и водата.
Проблемот не е непознат. Години наназад се најавуваат „планови за санација“, но на терен – ништо не се менува. Документи, стратегии и скапи консултации не ја чистат депонијата. Потребна е акција – реална, јавна и со контрола на граѓаните.
Индустријата без контрола – град под чад и прашина
Во Пробиштип и околината функционираат неколку индустриски капацитети кои произведуваат дополнителен притисок врз животната средина.
Фабриката за акумулатори ТАБ-МАК користи олово и киселини кои, ако не се филтрираат правилно, влегуваат во воздухот и подземните води.
Леарницата Кранфилд произведува метални одливци, а со тоа и прашина, чад и хемиски испарувања кои се таложат по домовите.
Сето тоа во комбинација со постоењето на стари рударски јаловишта и депонии создава еколошки притисок кој веќе ја надминува безбедната граница.
И наместо властите да воведат строга контрола и јавна отчетност, гледаме премолчување, толеранција и партиска заштита на загадувачите.
Новата опасност – рудникот Плавица
Сега на хоризонтот се најавува нова закана – рударскиот комплекс „Плавица“, од отворен тип.
Тоа значи уништување на големи површини, прашина што ќе се крева километри, загадени води и бучава која ќе го преобликува целиот регион.
Ако оваа концесија се реализира без јавен консензус и без гаранции за безбедност, тоа ќе биде еколошка катастрофа од размерите на Велес.
Политичката хипокризија – сите зборуваат, никој не решава
Сите локални и државни власти во последните децении го спомнуваа јаловиштето и загадувањето во своите кампањи.
СДСМ и ВМРО-ДПМНЕ си ги префрлаат вините, а во меѓувреме – загадувањето продолжува.
Истите политички елити што ветуваа „зелена иднина“ денес потпишуваат дозволи за фабрики, рудници и инвестиции без јавна расправа.
Пробиштип стана тест-полигон за лаги и интереси, додека граѓаните се сведени на неми сведоци.
Левица – јасна позиција: човекот над профитот
Левица не молчи и не калкулира со интереси. Нашата цел е еколошка правда и општествена одговорност.
Не може да има економски развој на сметка на здравјето на народот.
Еве ги нашите конкретни барања и предлози:
- Итна санација и ремедијација на јаловишната депонија со вклучување на експерти и независен надзор;
- Јавна достапност на сите мерења за воздух, вода и почва – граѓаните да знаат што дишат;
- Ревизија на сите еколошки дозволи за фабрики и рудници, без политичка заштита;
- Формирање независен еколошки инспекторат со транспарентен извештај за секоја контрола;
- Воведување обврска за индустриите да инвестираат дел од профитот во локални еко-проекти;
- Забрана за отворање нови рудници од отворен тип сè додека не се решат постојните еколошки проблеми;
- Создавање на зелени појаси околу индустриските зони, со државна поддршка и јавна контрола;
- Заштита на локалното земјоделство и поддршка на мали производители кои користат чисти методи.
Пробиштип заслужува иднина, не отровна сегашност
Ова не е борба на една партија – ова е борба на сите нас што сакаме да живееме нормално.
Нашите деца не треба да растат во град каде воздухот мириса на хемикалии и земјата свети од олово.
Пробиштип може да биде симбол на промена, ако конечно се откажеме од молкот и од партиските интереси.
Јас, Стефан Митевски, како претставник на Левица, верувам дека промена е можно да се постигне. Но само ако застанеме на страната на вистината, науката и храброста.
Не за да рушиме, туку за да изградиме – град кој дише, расте и живее со луѓето, не против нив.
