- Пишува Нина Рудиќ
Добредојдовте во Скопје, градот каде што депониите не се само места за отпад, туку и за надежта дека некој, некогаш, ќе си ја заврши работата. Последниот пожар во „Вардариште“ не само што го потсети народот дека воздухот е за дишење, туку и институциите дека постојат. Барем на хартија.
По неколку дена чадење, мирис на изгорени акумулатори и бесплатна ароматерапија за цела општина, Управувачкиот комитет за кризи реши да реагира. Со што? Со забрана за движење. Генијално. Ако не можеш да го изгаснеш, забрани му да го гледаат. И така, депонијата стана новата „зона 51“ – мистериозна, токсична и строго чувана од агенција за обезбедување. Очекуваме и туристички водичи наскоро.
Во меѓувреме, граѓаните од Аеродром излегоа на протест. Не затоа што сакаат, туку затоа што не можат да дишат. Транспарентите беа поетски, гневни и директни: „Премиерот дише исти или различен воздух?“ Прашање што заслужува Нобелова награда за сарказам. Одговорот? Според премиерот, визуелно изгледа загадено, ама параметрите не се алармантни. Значи, ако чадот изгледа убаво на Instagram, не е проблем.
Обвинителството, пак, реши да покаже заби. Поднесен е обвинителен акт против тројца граѓани кои пет години собирале отпад без дозвола. Не затоа што загадиле, туку затоа што не го направиле тоа со административна елеганција. Во паралелна постапка, се истражуваат и сопственици од Шуто Оризари кои складирале електронски отпад и автомобилски остатоци на локација без дозвола. Пожарот таму беше толку обемен, што дури и институциите мораа да признаат: „Да, можеби има проблем“.
За депонијата „Дрисла“, која исто така реши да се самозапали, сè уште нема кривична пријава. Но, не грижете се – обвинителството „ја следи состојбата“. Што значи дека некој, некаде, можеби има отворен таб со зборот „Дрисла“ и чека да му стигне инспирација.
Во меѓувреме, граѓаните дишат. Истиот воздух. Истиот гнев. Истиот апсурд. А Вардариште останува – не само како депонија, туку како метафора за тоа како се третираат јавните простори, здравјето и гласот на луѓето. И додека институциите будно следат, народот будно кашла.
