Директорот на Агенцијата за национална безбедност (АНБ), Бојан Христовски, повторно е во фокусот на јавноста поради сомнежи околу автентичноста на неговиот TOEFL-сертификат за познавање на англиски јазик. Истражувањето на БИРН открива сериозни несогласувања меѓу податоците во сертификатот и официјалните записи од меѓународниот систем за тестирање.
По шестмесечна правна битка со Државната комисија за спречување на корупцијата (ДКСК), новинарите на БИРН добиле увид во документацијата поврзана со Христовски. Во класерот со документи биле приложени дипломи, решенија за вработување, како и спорниот јазичен сертификат — копија од оригинал со заштитени лични податоци.
Несовпаѓање на кодот и местото на полагање
Христовски тврди дека TOEFL-тестот го полагал преку јазичното студио „Јулија“ во Пловдив, Бугарија. Сепак, кодот на тест-центарот во неговиот сертификат (APCU 8007) води кон друг центар — „Софија Лаб 1“ во главниот град на Бугарија. Дополнително, во сертификатот стои дека испитот бил полаган преку програмата „Фулбрајт“ во Бугарија, но од таму за БИРН потврдиле дека никогаш не соработувале со студиото „Јулија“.
Нерегуларности и околности на тестирањето
Христовски, според документот, го полагал испитот преку т.н. Special Home Edition, кој се полага онлајн од дома под строги правила. Интересно е што три делови од тестот (читање, слушање и пишување) ги полагал на 26 март 2022 година, додека делот „говорење“ – пет дена претходно, на 19 март. Ова е во спротивност со правилата на TOEFL, каде сите четири дела мора да се полагаат во ист ден и без прекини.
Самопечатен документ без официјална потврда
Сертификатот што го приложил Христовски содржи и ознака дека е испечатен од самиот кандидат и дека компанијата ETS – официјалниот издавач на TOEFL-сертификатите – не гарантира дека документот не е менуван. Дополнително, во сертификатот се оставени празни полиња за испраќање на резултатите директно од ETS до институции — што би обезбедило потврда на автентичноста.
Христовски освоил 75 поени – само еден бод над законскиот минимум за директор на АНБ. Сепак, важноста на неговиот сертификат истекла на 26 март 2024 година, додека неговото именување се случило во октомври истата година – седум месеци подоцна.
Затворање на предметот со сомнителни образложенија
Основното јавно обвинителство во Скопје го затвори предметот, повикувајќи се на истекот на важноста на резултатите и тврдејќи дека не можеле да се добијат официјални податоци од ETS. Сепак, БИРН посочува дека ETS има политика на објавување информации за потребите на судски процеси и владини институции — практика што била искористена и во други случаи со лажни сертификати, во кои осомничените беа осудени и отпуштени од работа.
Отворени прашања
Остануваат отворени прашањата: зошто директно не е контактирана ETS, зошто постојат противречности во сертификатот, и дали со ова се нарушуваат критериумите за именување на раководна позиција во највисоката безбедносна служба во државата.
Објавувањето на овие информации повторно ја отвора дебатата за проверката на валидноста на дипломите и јазичните сертификати кај високи државни функционери.
Извор: Призма
