Во еден документарен филм, исплетен од зборови и тишини, ни се отвора срцето на една жена – Рахилка Фирфова Ѓоргова, позната како Раца – жената која била љубовта, инспирацијата и музата на Кочо Рацин. „Музата на поетот“ не е само филм. Тоа е интимна прошетка низ спомените на една жена која, иако никогаш не го чула неговиот глас, засекогаш го носела неговиот збор.
Во нејзиниот глас има кршливост, но и достоинство. Раскажува за платонската љубов што ја врзувала со Рацин – љубов без допир, без разговор, но со длабока преписка, исполнета со страст, тага и поетски бес. Картичките што ги добивала од него станале единствениот мост меѓу нивните светови. Во една од нив, испишана со крв, тој ќе ѝ напише:
„Само болот е мој, не нашата љубов… Те поздравува срцето што пати по вас.“
Раца зборува за овие редови со трепет, но без суета. Не сака да се нарече муза, не бара заслуги. Скромно вели:
„Мислам дека сè е тоа толку негово, толку нараснало, што само сакало да избие надвор од кожата.“
Не се става себеси во центарот. Наместо тоа, се повлекува, препуштајќи му ја вечноста нему – поетот што љубел тивко, длабоко и со сета сила на душата.
Нејзината приказна е и приказна за времето – за тоа како љубовта, кога не може да се живее, се претвора во поезија. Како од тага настануваат „Бели мугри“, и како едно срце, иако ранливо, станува бесмртно на хартија.
Најтешкиот дел од сведоштвото е крајот – моментот кога зборува за смртта на Рацин, за сомнежите, за празнината што останала. Но и тогаш, во нејзините зборови нема осуда. Има само болка. И мирење.
Картичките – тие сведоци на една незапишана љубов – денес се чуваат во Архивот на МАНУ. Но вистинската архива е срцето на Раца, кое со тивка гордост ни раскажува како изгледа кога некој ќе те љуби толку силно што таа љубов ќе остане за сите времиња.
Ова е повеќе од документарец. Ова е сведоштво за најчистата форма на љубов – онаа која не бара ништо, но дава сè.
