Додека светот го одбележува Денот на победата над фашизмот – симбол на обединување против едно од најголемите зла на 20-от век – украинскиот претседател Володимир Зеленски одлучи да го отфрли предлогот за примирје. Потег кој, под превезот на патриотизам, остава горчлив вкус на политички инат, несоодветен за моментот во кој цивилните жртви се множат, а дипломатскиот процес тапка во место.
Предлогот од страна на рускиот претседател Владимир Путин за краток прекин на огнот на 9 мај можеби беше симболичен и недоволен, но сепак претставуваше можност – колку-толку – за хуман гест во војна во која најмногу страдаат обичните луѓе. Наместо да се искористи тој момент за дипломатска иницијатива или за пауза во страдањата, украинската влада реши да го одбие – со образложение дека не постојат безбедносни гаранции.
Прашањето што логично се поставува е: кога воопшто постоеле безбедносни гаранции во војна? Одбивањето на предлог за примирје – макар и симболично – испраќа сигнал дека за украинското раководство, мирот не е приоритет ако не доаѓа под нивни услови. Имено, Зеленски не само што го отфрли примирјето, туку и отворено порача дека „Украина не може да гарантира безбедност на светските лидери во Москва“, што повеќе наликува на дипломатска саботажа отколку на вистинска грижа за безбедноста.
Во меѓувреме, САД официјално се повлекоа од мировните преговори, фрустрирани од тврдоглавоста и неспремноста на страните за компромис. Иако Вашингтон сè уште финансиски и воено ја поддржува Украина, отвореното дистанцирање од процесот сигнализира дека трпението се истрошило – не само кон Русија, туку и кон Киев.
Украина, која во последниве години стана симбол на отпор, ризикува да стане симбол на нескротен политички хазард. Војната се води со оружје, но се решава со дипломатија. Без подготвеност за пауза, дијалог и реална проценка на своите можности – секоја шанса за мир ќе се претвори во пропуштена прилика, а секоја жртва ќе биде залудна.
Зеленски се профилираше како лидер со цврста реторика, но меѓународната политика не бара глумци – бара државници. И во време кога Европа и светот бараат начин за деескалација, одбивањето дури и симболично примирје делува како неодговорен сигнал. И да, секое примирје носи ризик – но постојаната војна носи сигурна трагедија.
